ΜΕΤΟΥΣΙΩΣΗ ΠΡΩΤΕΙΝΩΝ

ΣΚΟΠΟΣ ΤΟΥ ΠΕΙΡΑΜΑΤΟΣ: Να διαπιστώσουν οι μαθητές ότι η διάταξη των πεπτιδικών αλυσίδων μιας πρωτεΐνης στο χώρο μπορεί να καταστραφεί με επίδραση χημικών  και θερμοκρασίας.

ΑΠΑΡΑΙΤΗΤΕΣ ΓΝΩΣΕΙΣ: Οι μαθητές πρέπει να διδαχτούν ότι οι πρωτεΐνες είναι πολυμερείς οργανικές ενώσεις που αποτελούνται από αμινοξέα. Οι πρωτεΐνες πήραν το όνομα τους από το μύθο του Πρωτέα, ο οποίος είχε την ικανότητα να αλλάζει πολλές μορφές. Τα αμινοξέα μιας πρωτεΐνης  συνδέονται σε σειρά με ισχυρούς δεσμούς που ονομάζονται ΠΕΠΤΙΔΙΚΟΙ ΔΕΣΜΟΙ. Πλάγιες όμως ομάδες συνδέονται χαλαρά με ασθενείς δεσμούς και έτσι η κάθε πρωτεΐνη αναδιπλώνεται με ένα μοναδικό τρόπο στο χώρο που της δίνει συγκεκριμένη δομή και λειτουργία. Η τρισδιάστατη δομή μιας πρωτεΐνης μπορεί εύκολα να καταστραφεί με ένα μη αντιστρεπτό τρόπο, εάν επιδράσουν στους ασθενείς δεσμούς αλλαγές στο PH (μέσω επίδρασης χημικών ή αλλαγές στη θερμοκρασία. Η μη αντιστρεπτή μεταβολή της δομής της πρωτεΐνης ονομάζεται ΜΕΤΟΥΣΙΩΣΗ. Οι ομοιοστατικοί μηχανισμοί διατηρούν σταθερή την εσωτερική κατάσταση των οργανισμών για τον παραπάνω  λόγο.

Πείραμα

Απαιτούμενα  υλικά-όργανα:

  1. 2 αυγά
  2. γάλα
  3. οινόπνευμα
  4. ξύδι
  5. 2 ποτήρι ζέσεως, δοκιμαστικοί σωλήνες.
  6. πλέγμα θέρμανσης, τρίποδας, λύχνος

Εκτέλεση πειράματος

Χρησιμοποιούμε τα ποτήρια ζέσεως, όπου ρίχνουμε από ένα αυγό στο καθένα (σπασμένα). Στο ένα βάζουμε οινόπνευμα ενώ το άλλο το θερμαίνουμε. Βλέπουμε την αλλαγή χρώματος και υφής της πρωτεΐνης του αυγού.

Μετά βάζουμε λίγο γάλα σε δοκιμαστικό σωλήνα και ρίχνουμε ξύδι. Παρατηρούμε το «κόψιμο» του γάλακτος.

(ΕΚΦΕ ΠΡΕΒΕΖΑΣ ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΛΙΑΝΑ ΠΑΝΤΑΖΗ, ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΣ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ ΘΕΟΔΩΡΟΣ, ΒΙΟΛΟΓΟΣ)

Εικόνα 2: Πρωτεΐνη γάλακτος που «έκοψε» λόγο οξέος.

(ΕΚΦΕ ΠΡΕΒΕΖΑΣ ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΛΙΑΝΑ ΠΑΝΤΑΖΗ, ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΣ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ ΘΕΟΔΩΡΟΣ, ΒΙΟΛΟΓΟΣ)

ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

 

1.Πού οφείλεται η αλλαγή του χρώματος του αυγού και η κροκίδωση του γάλακτος

 

2. Πώς αποφεύγεται η μετουσίωση των πρωτεϊνών στο σώμα μας; (ομοιοστατικοί μηχανισμοί)

 

3. Τα ένζυμα είναι πρωτεΐνες που επιταχύνουν τις χημικές αντιδράσεις στα κύτταρα λόγω της εξειδικευμένης τους δομής στο χώρο. Τι θα συμβεί εάν αυξηθεί αλόγιστα η θερμοκρασία του σώματος μας;

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

(ΕΚΦΕ ΠΡΕΒΕΖΑΣ ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΛΙΑΝΑ ΠΑΝΤΑΖΗ, ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΣ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ ΘΕΟΔΩΡΟΣ, ΒΙΟΛΟΓΟΣ)